พัฒนาการของการควบคุมวัณโรคโดยยุทธวิธี Directly observed therapy, short-course (DOTS) ในประเทศไทยจนถึงกุมภาพันธ์ 2542

Title

พัฒนาการของการควบคุมวัณโรคโดยยุทธวิธี Directly observed therapy, short-course (DOTS) ในประเทศไทยจนถึงกุมภาพันธ์ 2542

Subject

วัณโรค--การป้องกันและควบคุม

Description

รายงานการทบทวนเอกสารทางวิชาการ ชุดโครงการ เรื่อง วัณโรค

Creator

เพชรวรรณ พึ่งรัศมี

วีระศักดิ์ จงสู่วิวัฒน์วงศ์

Source

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข

Publisher

สำนักหอสมุดแห่งชาติ

Date

2542

Format

PDF

Language

ไทย

Alternative Title

Directly observed therapy, short-course(DOTS) in Thailand

Abstract

พัฒนาการของการควบคุมวัณโรคโดยยุทธวิธี Directly Observed Therapy, Short-course (DOTs) ในประเทศไทยจนถึงกุมภาพันธ์ 2542DOTs เป็นยุทธวิธีหนึ่งที่ได้รับการสนับสนุนจากองค์กรด้านสุขภาพระหว่างประเทศ เช่น องค์กรอนามัยโลก เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูงสุด ยุทธวิธีนี้ประกอบด้วยกระบวนการตั้งแต่ การค้นหาผู้ป่วย การวินิจฉัย การให้ยาระยะสั้น การสังเกตการณ์แบบมีพี่เลี้ยง การจัดการให้มีเวชภัณฑ์อย่างเพียงพอ การควบคุมคุณภาพในห้องชัณสูตร การฝึกอบรมและนิเทศ การปรับยุทธวิธีให้เหมาะสมกับสถานการณ์ การสร้างข้อผูกมัดเพื่อให้รัฐต้องควบคุมการระบาดของวัณโรค โดยที่ DOT เป็นหนึ่งในยุทธวิธีทั้งหมดที่สามารถปฏิบัติโดยเจ้าหน้าที่สุขภาพ อาสาสมัคร ผู้นำชุมชน และสมาชิกในครอบครัวของผู้ที่เป็นวัณโรคการอบรมในยุทธวิธี DOT เริ่มครั้งแรกในประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2539 กระทั่งปี 2541 มีการขยายการปฏิบัติได้ครอบคลุม 299 อำเภอในประเทศไทยคิดเป็น 34.1% อย่างไรก็ดีปัญหาที่เกิดขึ้นจะเป็นเรื่องคุณภาพ เนื่องจากยังมีผู้ปฏิบัติอีกจำนวนมากที่ไม่ได้รับการฝึกอบรม ผู้ที่ทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงมากที่สุดได้แก่ สมาชิกในครอบครัว (47.6% - 100%) การนิเทศโดยผู้ประสานระดับจังหวัดและอำเภอยังไม่สม่ำเสมอ นำไปสู่การประเมินที่ไม่มีประสิทธิผล ดังนั้นผลการประเมินมักเป็นปริมาณมากกว่าคุณภาพ จากการสุ่มตัวอย่างผู้ป่วยที่ลงทะเบียนตั้งแต่เดือนตุลาคม 2539 ถึง มกราคม 2541 เพื่อมาตรวจผลเสมหะทุกๆ 4 เดือน พบว่าให้ผลลบในสัดส่วน 79.65, 80.1%, 80.0%, 73.4% และ 77.6% ตามลำดับปัญหาหลักของการปฏิบัติ DOT ในประเทศไทยได้แก่ การขาดความสนใจจากผู้บริหารนโยบาย การขาดความสนใจจากผู้ที่สามารถเป็นพี่เลี้ยง ดังจะเห็นได้จากมีจำนวนผู้ที่สนใจเข้ารับการอบรมจำนวนไม่มาก ขาดการประสานและนิเทศในทุกๆระดับเพื่อสนับสนุน และขาดระบบข้อมูลที่มีประสิทธิผล เอกสารนี้ให้ข้อเสนอแนะว่าควรมีการสร้างเครือข่ายเพื่อทำการวิจัยเรื่องนี้เพื่อเป็นข้อมูลต่อการกำหนดทิศทางนโยบายและควรพัฒนารูปแบบของการดำเนินงาน DOT ที่เหมาะสมสำหรับแต่ละพื้นที่