การปฏิรูประบบการจัดการเพื่อรองรับการประกันสุขภาพในประเทศไทย (Text)

การปฏิรูประบบการจัดการเพื่อรองรับการประกันสุขภาพในประเทศไทย

ระบบบริการสุขภาพแห่งชาติ--ไทย

สุขภาพ-- การปฏิรูป

ระบบประกันสุขภาพแห่งชาติ--ไทย

ทวีศักดิ์ สูทกวาทิน

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข

สำนักหอสมุดแห่งชาติ

2544

PDF

ไทย

Reformation of health insurance management in Thailand

การปฏิรูประบบการจัดการเพื่อรองรับการประกันสุขภาพในประเทศไทย งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการคือ 1) เพื่อวิเคราะห์และประเมินสภาพปัญหาของระบบประกันสุขภาพ อันเนื่องมาจากการขาดทิศทางและเอกภาพของนโยบายระดับชาติ 2) เสนอตัวแบบการประสานนโยบายและการจัดการระบบประกันสุขภาพ ซึ่งครอบคลุมประชาชนกลุ่มเป้าหมายต่าง ๆ ในสังคมอย่างครบถ้วน และ 3) เสนอมาตรการที่เหมาะสม ซึ่งรวมถึงนโยบาย กฎหมาย องค์กร และ แผนงานเพื่อรองรับการนำตัวแบบการประสานนโยบาย และการจัดการระบบประกันสุขภาพไปสู่การปฏิบัติ ทั้งนี้ โดยมีรายละเอียดเพียงพอที่จะใช้ตัดสินใจเชิงนโยบายได้ การศึกษาวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงนโยบาย เพื่อแสวงหาสารสนเทศที่จำเป็นต่อการกำหนดนโยบายการประกันสุขภาพนำเสนอเป็นทางเลือกต่อผู้กำหนดนโยบาย และเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติ โดยการศึกษาวิจัยจะเน้นผลลัพธ์ที่สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง การศึกษาใช้วิธีการศึกษาวิจัยเชิงคุณธรรมเป็นหลัก โดยศึกษาจากเอกสารตลอดจนการศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลจากการประชุม การระดมความคิดร่วมกับที่ปรึกษา การสัมภาษณ์เจาะลึก การทำกลุ่มสนทนา การจัดประชุมระดมสมอง และการสัมมนาสาธารณะ นอกจากนี้ยังใช้การวิจัยเชิงปริมาณบางส่วนในการวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถามที่แจกหลังการทำกลุ่มสนทนาประกอบด้วย ประชากรกลุ่มเป้าหมายประกอบด้วยประชากรจาก 4 กลุ่ม คือ ผู้กำหนดนโยบาย ผู้บริหารระดับสูงจากหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ผู้บริหารสถานบริการด้านสุขภาพทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค และผู้นำองค์กรชุมชน การสุ่มตัวอย่างใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจงร่วมกับแบบก้อนหิมะ การเก็บรวบรวมข้อมูลมีทั้งข้อมูลส่วนที่เป็นข้อมูลทุติยภูมิ ซึ่งได้แก่เอกสารต่าง ๆ เช่น ตำรา บทความทางวิชาการ รายงานการวิจัย รายงานผลการสัมมนาเชิงปฏิบัติการ นอกจากนี้ยังมีการเก็บรวบรวมข้อมูลปฐมภูมิจากกลุ่มตัวอย่าง โดยการสัมภาษณ์เจาะลึก การประชุมเพื่อระดมความคิด การทำกลุ่มสนทนา ข้อมูลที่เก็บรวบรวมมาจะถูกนำมาประมวลผลและวิเคราะห์ โดยวิธีการทั้งเชิงคุณภาพและวิธีการเชิงปริมาณ ผลการศึกษาวิจัยมีรายละเอียดดังต่อไปนี้1. ปัญหาของระบบประกันสุขภาพในปัจจุบัน 1.1 การรับรู้ของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง (stakeholders) ในเรื่องการกำหนดนโยบายการประกันสุขภาพถ้วนหน้ายังอยู่ในขอบเขตจำกัด 1.2 มีปัญหาในด้านการครอบคลุมบริการสุขภาพของระบบประกันสุขภาพ ซึ่งประกอบด้วยปัญหาการซ้ำซ้อนของกลุ่มเป้าหมายของแต่ละหลักประกันสุขภาพ การเข้าไม่ถึงบริการสุขภาพของกลุ่มเป้าหมายที่มีหลักประกันสุขภาพรองรับอยู่แล้ว และมีกลุ่มประชาชนที่ยังไม่ได้รับการครอบคลุมบริการสุขภาพ 1.3 มีปัญหาในเรื่องความเสมอภาคและความเป็นธรรมในการให้บริการสุขภาพ ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพของบริการที่ประชาชนได้รับ 2. งานวิจัยได้เสนอตัวแบบการประสานนโยบายและการจัดการระบบประกันสุขภาพตามแผนภูมิ 4.2 (หน้า 82) สาระสำคัญของตัวแบบเสนอให้มีสำนักงานคณะกรรมการประกันสุขภาพแห่งชาติ เพื่อทำหน้าที่ประสานนโยบาย ควบคุมมาตรฐานการรักษาพยาบาล บริหารความขัดแย้ง เจรจาต่อรอง พัฒนาและบำรุงรักษาระบบข้อมูลข่าวสาร และกำหนดมาตรการเพื่อควบคุมค่าใช้จ่ายให้มีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ยังเสนอให้จัดตั้งสำนักงานประกันสุขภาพระดับจังหวัด ซึ่งเป็นหน่วยงานในสังกัดองค์การบริหารส่วนท้องถิ่น ให้มีหน้าที่โดยตรงในการประกันสุขภาพให้กับประชาชนทุกคนในจังหวัดให้ได้รับบริการสุขภาพพื้นฐานที่จำเป็น