การวิจัยและพัฒนาระบบเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพในระดับชุมชนใกล้แม่น้ำพอง

Title

การวิจัยและพัฒนาระบบเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพในระดับชุมชนใกล้แม่น้ำพอง

Subject

สภาพแวดล้อมการทำงาน

Creator

ยรรยงค์ อินทร์ม่วง

นฤมล แสงประดับ

บัญชร แก้วส่อง

Source

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข

Publisher

สำนักหอสมุดแห่งชาติ

Date

2543

Format

PDF

Language

ไทย

Alternative Title

Community-based monitoring system on environmental quality and health in the Pong river

Abstract

การวิจัยและพัฒนาระบบเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพในระดับชุมชนใกล้แม่น้ำพองการวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษา และวิเคราะห์สถานภาพทางเศรษฐกิจสังคม ปัญหาสิ่งแวดล้อม และสุขภาพชุมชนริมฝั่งแม่น้ำพอง ที่ได้รับผลกระทบมลพิษทางน้ำ (2) สังเคราะห์ แนวคิด และองค์ความรู้เกี่ยวกับการเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมท้องถิ่น และ (3) ทดลองให้ชุมชนร่วมกันสร้าง และพัฒนาระบบเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่ชุมชนต้องการ พื้นที่ศึกษาคัดเลือกกลุ่มหมู่บ้านริมแม่น้ำพองที่มีปัญหามลพิษทางน้ำบ่อยครั้ง 9 หมู่บ้าน โดยเป็นหมู่บ้านในเขตจังหวัดขอนแก่น ที่ตั้งอยู่ใกล้เขตโรงงานและบริเวณใกล้เคียง โดยแต่ละหมู่บ้านมีสถิติการร้องเรียนปัญหามลพิษต่างกันผลการศึกษาพบว่าชุมชนริมฝั่งแม่น้ำพองได้รับผลกระทบจากมลพิษทางน้ำต่างกัน โดยชุมชนที่ตั้งอยู่ใกล้เขตโรงงานริมฝั่งแม่น้ำพองได้รับผลกระทบมากกว่าชุมชนเหนือและท้ายน้ำที่ตั้งห่างแหล่งอุตสาหกรรมออกไป แหล่งน้ำดื่มและน้ำใช้ ของชุมชนใกล้โรงงานปนเปื้อน ทำให้ชุมชนต้องเปลี่ยนพฤติกรรมจากการบริโภคน้ำฝนเป็นการซื้อน้ำบรรจุขวดดื่ม และบ่อน้ำตื้นในหมู่บ้านไม่สามารถใช้เพื่อการอุปโภค และบริโภคได้ตามปกติ น้ำเพื่อการเพาะปลูกปนเปื้อนมีคุณภาพเกินมาตรฐานการชลประทาน พื้นที่เพาะปลูกข้าวบางส่วนได้รับผลกระทบ ชุมชนมีปัญหาสุขภาพที่เกิดจากการสัมผัสน้ำโดยเกิดอาการผื่นคันปัญหาอุปสรรคของชุมชนนั้น พบว่าชุมชนมีปัญหาด้านอุปกรณ์ตรวจสอบคุณภาพน้ำที่แตกชำรุดง่าย และหาซื้อยาก ชุมชนต้องการใช้ข้อมูลของชุมชน และต้องการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจกำหนดแผนงานพัฒนาลุ่มน้ำร่วมกับภาครัฐ แต่ อบต. มีศักยภาพจำกัดในการสนับสนุนชุมชน โดยพบว่า อบต.สองแห่งมีงบประมาณเพียงพอสนับสนุนกิจกรรมของชุมชน แต่ อบต.ทั้งหมดต้องการความสนับสนุนด้านเทคนิควิชาการ เรื่อง การจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อมในลุ่มน้ำแบบการมีส่วนร่วมโดยชุมชน เทคนิคและอุปกรณ์ในการตรวจสอบมลพิษสิ่งแวดล้อมและผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยชุมชน และการจัดการข้อมูลคุณภาพสิ่งแวดล้อมชุมชน เป็นต้น