โครงการศึกษากลไกสุขภาพภาคประชาชนกับกระบวนการปฏิรูประบบสุขภาพ : กรณีศึกษากลไกสุขภาพภาคกลาง 2546 (Text)

โครงการศึกษากลไกสุขภาพภาคประชาชนกับกระบวนการปฏิรูประบบสุขภาพ : กรณีศึกษากลไกสุขภาพภาคกลาง 2546

การปฏิรูประบบสุขภาพ

ระบบบริการสุขภาพ

สุวจี กู๊ด

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข

สำนักหอสมุดแห่งชาติ

2547

PDF

ไทย

Project: popular mechanism for health system reform : Case study of mechanism in central Thailand, 2003

การศึกษาครั้งนี้ประกอบดวยการศึกษากลไกสุขภาพภาคประชาชน กับกระบวนการปฏิรูประบบสุขภาพ จากปรากฏการณที่เกิดขึ้นในเวทีสมัชชาสุขภาพในพื้นที่ระดับจังหวัดและระดับภาค เปนอันดับหนึ่ง ที่ทําใหเห็นภาพกระบวนการที่นาจะเปนการกอกําเนิด ถึงกลไกภาคประชาชนที่รวมตัวกันเพื่อการปฏิรูประบบสุขภาพเปนการศึกษาที่ทําใหเห็นปจจัยบางประการในกระบวนการสมัชชา ที่สรางใหเกิดภาคีเครือขายภาคประชาชน องคประกอบที่สองของการศึกษานี้คือศึกษาตอเนื่องลงไปในพื้นที่ หลังจากมีการดําเนินการในเวทีสมัชชาผานไป กวา 3-4 เดือน เพื่อติดตาม การดําเนินงานของเครือขาย ที่เคยเขารวมเวทีสมัชชาวามีการดําเนินการตอไปอยางไร และประชาชนในทองถิ่นดังกลาว มีการรับรูเกี่ยวกับการปฏิรูปนี้อยางไร ในการติดตามเครือขายในภาคกลางนั้น ได มีการสุมตัวอยางศึกษาในจังหวัด สุพรรณบุรี ราชบุรี และเครือขายในลุมน้ำแมกลอง นอกจากนี้งานวิจัยนี้ยังพยายาม เขาใจถึงการรวมตัว/กอกําเนิดของกลไกภาคประชาชน ในภาคกลาง เพื่อใหเห็นความเชื่อมโยงกับการทํางานของกระบวนการปฏิรูประบบสุขภาพ และ ในองคประกอบทีสามของการศึกษาวิจัยครั้งนี้คือ การศึกษาการรับรูและการกอตัวของกลไกภาคประชาชนในเขต กรุงเทพมหานครและปริมณฑลซึ่งเปนทั้งศูนยกลางขาวสาร และศูนยรวมของสมัชชา สุขภาพแห่งชาติ จากการศึกษาพบวา กลไกสุขภาพภาคประชาชนที่เขามามีสวนรวมในกระบวนการปฏิรูปผานกลไก ของสมัชชาทั้งระดับพื้นที่และระดับชาตินั้น เปนภาคีเครือขายประชาชนที่ทํางานในเรื่องตางๆ ที่หลากหลาย และ ในประเด็นที่ทองถิ่นนั้นมีปญหามากอนหนา การปฏิรูประบบสุขภาพ กระบวนการปฏิรูปนี้ ใชกลไกภาคประชาชน ที่มีอยูไดอยางเหมาะสม แตเปนที่นาสนใจว่ากระบวนการดังกลาว หลอหลอมใหกลไกเหลานี้ไดรวมเปนหนึ่ง เดียวกับการปฏิรูปสุขภาพอยางไร และสําเร็จเพียงใด ซึ่งจากการศึกษาพบวา กระบวนการดังกลาวประสบผลในระดับหนึ่งกับแกนนํา แตยังคงตองทํางานตอเนื่องใหเกิดการหลอหลอมอยางแทจริง การรับรูตอกระบวนการ ปฏิรูป การเรียนรูรวมกันกันของกลไกตางๆนี้ยังคงตองผลักดันใหประสบผลสําเร็จตอไป ความเขาใจในกระบวนการปฏิรูประบบสุขภาพ สําหรับประชาชนในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ยังถือวาอยูในเกณฑที่ต่ำมากหรือไมมีการรับรูในเรื่องนี้แตอยางใด สวนใหญจะเห็นวาการ ดําเนินการในภาครัฐ คือการปฏิรูปผานระบบราชการ การปฏิรูปการบริการสาธารณสุข ดวยกลไกของหลักประกันสุขภาพรวมไปถึง การปฏิรูปโดยผานการณรงค การออกกําลังกาย และอาหารปลอดภัย ซึ่งเปนการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจน เปนที่รับรูไดของภาคประชาชน แตการเปลี่ยนแปลงที่เกิดจากการเคลื่อนไหวเพื่อใหมีพระราชบัญญัติสุขภาพนั้น ไมเปนที่เขาใจหรือรับรูในหมูประชาชนในเมืองเทาที่ควร ทั้งที่เปนกลุมที่อยูในศูนยกลางของการรวมตัวเพื่อการ เปลี่ยนแปลงผานกลไกสมัชชาสุขภาพแหงชาติ รายงานนี้ไดเสนอใหเห็นปจจัยในกระบวนการทํางานที่คณะทํางานเพื่อการขับเคลื่อนภาคประชาชน อาจจะนําไปเปนประโยชนไดบางไมมากก็น้อย