จารึกบนวงพระธรรมจักร

Title: จารึกบนวงพระธรรมจักร

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ: ลบ. 6
ขนาดวัตถุ: กว้าง 20.5 ซม. สูง 32 ซม.
อักษร: ปัลลวะ ภาษาบาลี
จารึกอักษร: จำนวน 1 ด้าน
พบเมื่อ: วันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2522
ศักราช: พุทธศตวรรษที่ 12
สถานที่พบ: วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ ตำบลท่าหิน อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี
ผู้พบ: เจ้าหน้าที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์
ปัจจุบันอยู่ที่: พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์ จังหวัดลพบุรี
พิมพ์เผยแพร่: ในหนังสือจารึกโบราณรุ่นแรก พบที่ลพบุรี และใกล้เคียง
ประวัติ: พระธรรมจักรถือว่าเป็นสัญลักษณ์แทนพระพุทธเจ้าปางปฐมเทศนา ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน เมืองพาราณสี จารึกชิ้นนี้สลักบนวงพระธรรมจักร ซึ่งโดยทั่วไปวงพระธรรมจักรมักจะสลักเป็นลายดอกไม้บานสลับกับลายรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน สำหรับวงพระธรรมจักรชิ้นนี้ใช้จารึกข้อความแทนลวดลายต่าง ๆ ที่ปรากฏบนพระธรรมจักร คือ ลายลักษณะคล้ายใบไม้ ลายลูกประคำขนานกัน และลายหัวซี่ล้อพระธรรมจักรเป็นลักษณะเฉพาะของศิลปแบบทวารวดี หรือมอญโบราณที่ได้รับอิทธิพลศิลปอินเดียแบบคุปตะ