นิทานวชิรญาณเป็นวรรณกรรมประเภทบันเทิงคดีที่มีคุณค่าทั้งเนื้อหาสาระและความบันเทิง กำเนิดในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เนื่องจากบรรดาสมาชิกวชิรญาณได้เรียบเรียงเรื่องราวต่างๆ เป็นสำนวนร้อยแก้วหรือร้อยกองส่งให้กรรมสัมปาทิกของหนังสือวชิรญาณ พิจารณาเพื่อพิมพ์เผยแพร่ในหนังสือพิมพ์วชิรญาณ วชิรญาณวิเศษ วชิรญาณสโมสร และวชิรญาณฉบับปีใหม่ตามลำดับ วรรณกรรมที่พิมพ์เผยแพร่ดังกล่าวเป็นเรื่องที่น่าสนใจ ให้แนวคิด ทั้งยังสะท้อนถึงสภาพวิถีชีวิต ขนบธรรมเนียม ประเพณี และสังคมในอดีต
