Browse Items (423 total)

ว่าด้วยวัฒนธรรม, รัฐ และรูปการจิตสำนึก สาระสำคัญที่สุดที่นิธิเพียรพยายามศึกษา และเสนอครั้งแล้วครั้งเล่า ให้หันมามองรากเหง้าของสังคมวัฒนธรรมไทย และมองตะวันตกให้น้อยลง

ว่าด้วยเรื่องเหตุที่มาที่ไปของการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 ด้วยแนวคิดใหม่ที่ทะลายแนวคิดเดิมอย่างสิ้นเชิง รวมไปถึงกลวิธีของการสร้างบ้านสร้างเมืองของพระเจ้าตากสิน จวบจนสิ้นรัชสมัย ซึ่งก็ยังตีแนวคิดเดิมแตกอย่างสิ้นเชิงเช่นกัน

เหตุการณ์ในสมัยรัชกาลที่ 4 เป็นเหตุการณ์การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญที่สุดตอนหนึ่งในประวัติศาสตร์รัตนโกสินทร์ เป็นก้าวแรกที่ก้าวข้ามจากโลกเก่าสู่โลกใหม่ ภาพเก่าที่รวบรวมไว้นี้จึงเป็นภาพในแง่มุมต่างๆ ทางประวัติศาสตร์เกือบทุกด้านในยุคเมื่อประมาณ 150 ปีก่อน

ว่าด้วยศิลปสถาปัตยกรรมสยามสมัยต้นกรุงเทพฯ ทั้งสยามเก่าและสยามใหม่ มีจารีตทางศาสนาการเมืองของราชาธิราช เมื่อล่วงเข้าสู่ Modernization ความทันสมัยอย่างสมบูรณาญาสิทธิราชย์ เนื้อหาสถาปัตย์เปลี่ยนเป็นไทยประยุกต์ แล้วสืบเนื่องถึงปลุกยกชาตินิยมด้วยอุดมการณ์เศรษฐกิจการเมืองอย่างประชาธิปไตยที่ยังทรงพลังในสังคม

ศึกษาประวัติศาสตร์สังคมไทยผ่านส้วมและเครื่องสุขภัณฑ์ เพื่อเติมเต็มความเข้าใจเรื่องราวในอดีตในแต่ละช่วงสมัย เพื่อลดช่องว่างทางเวลาสร้างความเข้าใจผู้คนและสิ่งต่างๆ ในสังคมมากขึ้น และเข้าใจมนุษย์ในฐานะองค์รวมที่มีจิตวิญญาณความรู้สึก ไม่ใช่มองเพียงเป็น “สัตว์การเมือง” หรือ “สัตว์เศรษฐกิจ” เท่านั้น

ศึกษาประวัติศาสตร์สังคมไทยผ่านส้วมและเครื่องสุขภัณฑ์ เพื่อเติมเต็มความเข้าใจเรื่องราวในอดีตในแต่ละช่วงสมัย เพื่อลดช่องว่างทางเวลาสร้างความเข้าใจผู้คนและสิ่งต่างๆ ในสังคมมากขึ้น และเข้าใจมนุษย์ในฐานะองค์รวมที่มีจิตวิญญาณความรู้สึก ไม่ใช่มองเพียงเป็น “สัตว์การเมือง” หรือ “สัตว์เศรษฐกิจ” เท่านั้น

เอกสารสำคัญ บันทึกเหตุการณ์ตั้งแต่รัชกาลที่ 4 ทรงเริ่มประชวรจนถึงวันสวรรต ทำให้เราได้รู้ว่าเหตุการณ์ในช่วงคับขันที่สุด ว่าพระมหากษัตริย์ไทยพระองค์นี้ทรงเตรียมจัดการบ้านเมืองและ “ครองครัว” อย่างไร และการเป็นพระมหากษัตริย์ที่ “บวชเรียน” นานถึง 27 ปีนั้น ทรงจัดการกับ “ความตาย” ของพระองค์ได้วิเศษอย่างไร

หนังสือเล่มนี้ได้หยิบยกเรื่องเล่าเฉพาะเรื่องส่วนพระองค์ ไม่ว่าจะเป็นสุข ทุกข์ สนุกสนาน เบื่อ รำคาญ ฟ้าฝน หนาวร้อน อาบน้ำ หลับนอน อาหารเสวย ผลไม้โปรดปราน คิดถึงบ้าน และพระอาการประชวร เป็นต้น สำนวนที่ทรงใช้เล่าก็เป็นสำนวนที่ทรงใช้เฉพาะกับผู้คุ้นเคยสนิทสนม จึงบอกทั้งพระอุปนิสัย แฝงทั้งความในพระทัยและพระอารมณ์ขัน

เอกสารสำคัญ บันทึกเหตุการณ์ตั้งแต่รัชกาลที่ 4 ทรงเริ่มประชวรจนถึงวันสวรรต ทำให้เราได้รู้ว่าเหตุการณ์ในช่วงคับขันที่สุด ว่าพระมหากษัตริย์ไทยพระองค์นี้ทรงเตรียมจัดการบ้านเมืองและ “ครองครัว” อย่างไร และการเป็นพระมหากษัตริย์ที่ “บวชเรียน” นานถึง 27 ปีนั้น ทรงจัดการกับ “ความตาย” ของพระองค์ได้วิเศษอย่างไร

โปรตุเกสมหาอำนาจทางทะเลในอดีต ชาติตะวันตกชาติแรกที่เข้ามาเจริญสัมพันธไมตรีกับอยุธยาและมีบทบาทมากมายในกรุงศรีอยุธยา มีหลักฐานที่เป็นเอกสารโปรตุเกสหลายฉบับที่กล่าวถึงอยุธยาอย่างน่าสนใจ บางฉบับเป็นเอกสารใหม่ทรงคุณค่า บางฉบับมีผู้ค้นคว้าไปแล้วแต่ผู้เขียนนำมาวิเคราะห์ใหม่อันเป็นประโยชน์ในการศึกษาประวัติศาสตร์อยุธยาต่อไป